Şiddet Mağduru Olan Doktorların Başvuracağı Hukuki Yollar

15.11.2016

Şiddet mağduru olan doktorların izleyecekleri yolu Sağlık Bakanlığı personeli olan doktorlar ile üniversite ve özel hastane çalışanı doktorlar açısından ikiye ayırarak incelemek gerekir.

1-SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONELİ OLAN HEKİMLER AÇISINDAN:

Hekimlere karşı işlenen şiddet suçlarının artması üzerine, Sağlık Bakanlığı konuyu, 06.04.2011 gün, 27897 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, “Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik” ile 28.04.2012 gün, 28277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, “Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümleri ile düzenlemiştir.

Sağlık Bakanlığı ayrıca konuyla ilgili olarak, 14.05.2012 gün ve 2012/23 sayılı ve 27.7.2012 gün ve 850 sayılı Genelgeler ile de konuyu düzenlemiş, İç İşleri Bakanlığı da 2012/22 sayılı Genelgeyi çıkarmıştır. Buna göre;

Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarını takip etmek üzere “Bakanlık Beyaz Kod Birimi” kurulmuş olup, 24 saat hizmet verecek 113 numaralı telefon ve www.beyazkod.saglik.gov.tr internet sayfası oluşturulmuştur. Bu nedenle, hekimlerin bir saldırı ile karşılaştıklarında çalıştıkları kurum veya kuruluşun yönetimini bilgilendirmeleri yeterli olmakla birlikte,

Saldırı sonrasında olaya tanıklık eden kişilerle birlikte hastane polisi, güvenlik görevlileri ve katılabilecek durumda ise hekim tarafından birlikte tutanak tutulmalıdır. Tutulan tutanaklar kurumların Yöneticilerine iletilmelidir.

Kamu ve özel tüm sağlık kurum ve kuruluşlarında gerçekleşen şiddet olayları, yöneticiler tarafından derhal 113 numaralı telefonla Bakanlık Beyaz Kod birimine bildirilecek, eş zamanlı olarak ilgili kurumun hukuk birimine ve adli mercilere intikal ettirilecektir. Kamu görevlilerine karşı işlenen şiddet olaylarının takibi şikayete bağlı olmadığından, ilgili personelin şikayetinin olup olmadığına bakılmaksızın yöneticiler olayı mutlaka adli mercilere intikal ettirecektir. Özel sağlık kuruluşları da adli bildirim konusunda gerekli hassasiyeti gösterecektir.

Bakanlık Beyaz Kod Birimi, yöneticilere ve/veya ilgili personele hukuki süreçte rehberlik yapacak, olayın adli makamlara intikal ettirilip ettirilmediğini araştıracak ve şayet intikal ettirilmemiş ise, olay derhal adli makamlara bildirilecektir. Ayrıca, şiddet olayının gerçekleştiği sağlık kurumunun hukuk birimine olayın bildirildiğini tespit ederek, olayın takibi temin edilecektir.

Yaralama, tehdit, hakaret fiillerinin kamu görevlisine karşı işlenmesi halinde kovuşturulması şikayete bağlı olmadığından, bakanlık personeli olan hekim açısından, bu suçları işleyen kişiler hakkında açılan davalara katılmak zorunlu değildir. Hekim, kendisine yönelik saldırıların faili hakkında başlatılan hukuki sürece dilerse müdahil olabilir.

Bakanlık personeli olan hekim veya vefatı halinde kanuni mirasçıları ceza hukuku kapsamında yürütülmekte olan işlemler için Bakanlık ve bağlı kuruluşlarından hukuki yardım talep edebilir. Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul VeEsasları Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, Beyaz Kod birimleri tarafından bilgilendirilen Bakanlık ve bağlı kuruluşları hukuk müşavirleri, mağdur olan hekimi arayarak bir avukatın hukuki yardımını isteyip istemediğini sormakla yükümlüdür. Bu durumda, bakanlık veya bağlı kuruluşlarının görevlendireceği kurum avukatı, şiddet mağduru olan hekimin ceza davasındaki avukatlığını yürütecektir.

Ayrıca, Sağlık Bakanlığının 2013/2 sayılı Genelgesine göre, şiddete mağduru doktorlar, hayati risklerinin bulunması veya tehdit gibi durumlarda ilgili yöneticiye ve İl Sağlık Müdürlüğü'ne, koruma altına alınmak üzere talepte bulunabileceklerdir.

2-ÜNİVERSİTELERDE VEYA ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARINDA ÇALIŞAN HEKİMLER AÇISINDAN:

Sağlık Bakanlığının, şiddet mağduru personelinin, ceza davasındaki vekili olarak kurum avukatını görevlendirilmesine olanak sağlayan düzenlemesi, üniversitelerde çalışan hekimleri kapsamamaktadır.

Ancak, Anayasa'nın 49. Maddesindeki, devletin çalışanlarını korumakla yükümlü olduğuna ilişkin düzenleme ile, 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında KHK'nin 35. Maddesi,

“Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır;

a.Üniversitenin öğrencileri, diğer kişi ve kurumlarla olan anlaşmazlık ve uyuşmazlıklarında adli ve idari mercilerde üniversitenin haklarını savunmak,

b.Üniversitenin tasarruflarının yürürlükteki kanunlara uygun olarak icrasında idareye yardımcı olmak,

c.Verilecek benzeri diğer görevlerini yerine getirmek.”

Hükmü karşısında, üniversite rektörlüklerinin hukuk müşavirlikleri aracılığıyla davalara rektörlük tüzel kişiliği olarak, müdahale talebinde bulunarak bu davaların takibini yapmasında herhangi bir engel olmadığı düşünülmektedir.

Hemen belirtmek gerekir ki, üniversitelerde çalışan hekimler de kamu personeli olduğundan, bu hekimlere karşı işlenen yaralama, tehdit, hakaret fiillerinin kovuşturulması da şikayete bağlı suçlardan değildir. Dolayısıyla, üniversite personeli olan hekim açısından, bu suçları işleyen kişiler hakkında açılan kamu davalarına katılmak zorunlu değildir.

Özel sağlık kuruluşlarında çalışan doktorlar açısından, hakaret, taksirle yaralama, malvarlığına yönelik tehdit suçları takibi şikayete bağlı suçlardan olup, hekimin bu suçlardan birine maruz kalması halinde, şikayette bulunması ve açılan davaya katılması gerekmektedir.